Türkçe konuşmayı yasaklayan kafe sahibi gözaltına alındı

Diyarbakır’da 2022 yılından beri faaliyette olan Pine Kafe, sadece Kürtçe hizmet vereceğini açıkladı Kafenin işletmecisi Ramazan Şimşek, Güneydoğu Ekspres'e yaptığı açıklamada, "Pine Kafe’yle beraber Kürtçe ve Kürt kültürünü yaşatma amacını güdüyoruz. Evet bir kafe, ama kültürel içerikli bir kafe. uzun bir zamandır sadece Kürtçe hizmet veriyorduk. Bu kararımızı 15 Mayıs Kürt Bayramı ile beraber resmileştirdik ve artık hiçbir şekilde farklı bir dilde müşterilerimize cevap vermiyoruz" dedi.

GÖZALTINA ALINDI

Sabah saatlerinde TEM Şube polisleri Ofis Mahallesi Sanat Sokağı’nda bulunan Pine Kafe'de arama yaptı. Polisler, kafenin sahibi Ramazan Şimşek’i gözaltına aldı.

AKILLARA O OLAY GELDİ

Tarih 21 Şubat 1933.

Yer: İstanbul.

Beyoğlu’ndaki Tokatlıyan Oteli’nin bulunduğu binada yer alan “Wagons-Lits Şirketi”nin acentesi o gün kalabalıktı. Müşterilerden biri gidip diğeri geliyordu. Hepsinin talebi aynıydı; yataklı trenden bilet!

Memur Naci Efendi herkese aynı yanıtı veriyordu: “Maalesef hiç yer yok.”

Wagons- Lits 1872 yılında Belçikalı Georges Nagelmackers tarafından Paris’te kuruldu. 1883’de Şark Ekspresi’yle ilk kez kıtalar arası tren seferini başlattı. Bu aynı zamanda, Osmanlı’ya da ilk turistlerin gelmesi anlamına geliyordu.

Firma 1892 yılında İstanbul’da ilk şubesini ve Pera Palas’ı hizmete açtı. Zamanla iç hat seferlerine bile başladı.

İstanbul sosyetesi için yataklı vagonlarda seyahat etmek prestij meselesiydi; modaydı!

Memur Naci Efendi müşterilerini üzmemek için elinden geleni yapıyordu. “Belki yer bulurum” diye şirketin Galata şubesini telefonla aradı.

Ve ne olduysa o anda oldu.

Wagons Lits genel müdürü Mr. Jannoi yerinden fırlayarak, “bu memur nece anırıyor, Türkçe mi” diye bağırmaya başladı. “Oui/Evet” yanıtını alınca, “burada resmi dil Fransızcadır; size bunu sopayla mı öğretmek lazım” diye ağzına ne geldiyse söyledi.

Naci Efendi soğukkanlılığını koruyarak, “zaman azdı, başımız kalabalıktı, o nedenle Fransızca konuşamadık” dese de genel müdürün kızgınlığı yatışmadı. Naci Efendi’ye 25 kuruş para cezası verdi.

Bu kez Naci Efendi’yi sinirlendirdi, “Ben Türküm, burası Türkiye, kendi ülkemde bile Türkçe konuştuğum için ceza mı alacağım” dedi.

Bu sözler üzerine Mr. Jannoi, Naci Efendi’yi kovdu!

Acentede bulunan müşteriler bu olayı sadece seyrettiler.

Oysa İttihat ve Terakki Hükümeti 23 Mart 1916 tarihinde, “Müessesat-ı Nafıa ile İmtiyazsız Şirketler Muhaberat ve Muamelatında Türkçe İstimali Hakkında Kanun” ile yabancı şirketlere Türkçe kullanma zorunluluğu getirmişti. Ancak demiryolu şirketleri için bu süre 10 Temmuz 1919 tarihinde başlayacaktı.

Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı bu konuda hukuki adımlar atmayı geciktirdi. Jannoi Bey bu hukuki açıktan yararlanıyordu!

ACENTEYE TAŞ YAĞMURU

Mr. Jannoui ile Naci Efendi arasındaki kavga gazetelere yansıdı.

Darülfünun (üniversite) öğrencileri Belçikalı şirketi protesto etme kararı aldı. Müderris Tahir Bey öğrencileri bu kararlarından vazgeçirmek istese de başarılı olamadı.

Öğrenciler beşer kişilik kafiyeler halinde Beyazıt’tan Beyoğlu’na doğru yürüyüşe geçtiler. En önde kız öğrenciler vardı.

Gruplar Beyoğlu’nda Belçikalı şirketin önüne geldiğinde Mr. Jannaoi görevlilere “hemen kepenkleri indirin” talimatını verdi. Bu sırada bazı öğrenciler şirkete girdi; birkaç masa sandalyeyi dışarı attıktan sonra duvarda asılı Atatürk portresini alıp çıktılar.

Arkadaşlarının çıktığını gören öğrenciler şirkete taş atmaya başladı. O sırada atlı polisler ve itfaiye olay yerine geldi. Öğrencilerin üzerine su sıkıldı. Bazı öğrenciler Beyoğlu’ndan ayrılıp şirketin Galata şubesine gitti. Benzer olaylar orada da yaşandı.

Sonunda polis olayları yatıştırdı. Öğrenciler Belçikalı şirketten aldıkları Atatürk portresini Eminönü Halkevi’ne götürüp duvara astılar. 20 öğrenci gözaltına alındı. Beyoğlu’ndaki acentede 1500, Galata’da ise 3000 liralık maddi zarar meydana geldi.

Olaydan sonra üniversite öğrencileri “Vatandaş Türkçe Konuş!” kampanyasını Türkiye’nin dört bir yanına yaydılar…

Odatv.com