5'inci Madde Uygulanacak mı? NATO: Türkiye'de Füze Düşürülmesi Ciddi Bir Olay

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, "Türkiye'de füze düşürülmesi ciddi bir olay" açıklamasında bulundu.

Rutte, dün İran'dan atılan füzenin Türkiye'de düşürülmesine ve ABD-İsrail İran saldırılarına ilişkin değerlendirmede bulundu. "Türkiye'de füze düşürülmesi ciddi bir olay" diyen Rutte, "5. Maddenin uygulanması söz konusu değil" dedi.

Bu olayın NATO'nun tetikte olduğunu gösterdiğini söyleyen Rutte, İran'ın Avrupa için de tehdit haline gelmeye çok yakın olduğunu belirtti.

ABD'nin İran'a yönelik saldırılarına ilişkin konuşan Rutte, "Bence ABD ne yaptığını biliyor, İran'ın nükleer ve füze kapasitesinin ortadan kaldırması nedeniyle Trump'ı destekliyoruz" dedi. Rutte, İran'daki durumun nasıl sonuçlanacağını değerlendirmenin zor olduğunu ifade etti.

NATO’NUN 5. MADDESİ NEDİR?

NATO'nun en önemli maddesi olarak kabul edilen 5. madde, "Tarafların, Avrupa veya Kuzey Amerika'da bir veya daha fazlasına karşı yapılacak silahlı bir saldırının hepsine karşı yapılmış sayılacağı konusunda mutabıktır" olduğu anlamını taşıyor.

5’inci madde şu şekilde:

"Taraflar, Kuzey Amerika'da veya Avrupa'da içlerinden bir veya daha çoğuna yöneltilecek silahlı bir saldırının hepsine yöneltilmiş bir saldırı olarak değerlendirileceği ve eğer böyle bir saldın olursa BM Yasası'nın 51. Maddesinde tanınan bireysel ya da toplu öz savunma hakkını kullanarak, Kuzey Atlantik bölgesinde güvenliği sağlamak ve korumak için bireysel olarak ve diğerleri ile birlikte, silahlı kuvvet kullanımı da dahil olmak üzere gerekli görülen eylemlerde bulunarak saldırıya uğrayan Taraf ya da Taraflara yardımcı olacakları konusunda anlaşmışlardır. Böylesi herhangi bir saldırı ve bunun sonucu olarak alınan bütün önlemler derhal Güvenlik Konseyi'ne bildirilecektir. Güvenlik Konseyi, uluslararası barış ve güvenliği sağlamak ve korumak için gerekli önlemleri aldığı zaman, bu önlemlere son verilecektir."

NATO'nun 5. maddesinin uygulanabilmesi için öncelikle bir üye ülkenin topraklarına, gemilerine veya uçaklarına yönelik fiili bir "silahlı saldırı" gerçekleşmiş olması gerekir. Antlaşmanın 6. maddesiyle sınırları çizilen bu coğrafi kapsam; Avrupa ve Kuzey Amerika topraklarını, Türkiye’nin tamamını ve Yengeç Dönencesi’nin kuzeyindeki adaları içerir. Siber saldırılar da günümüzde gelişen teknolojiyle birlikte, eğer bir toplumu felç edecek düzeyde fiziksel hasara yol açarsa 5. madde kapsamında değerlendirilebilmektedir. Saldırı gerçekleştikten sonra ilgili üye ülke müttefiklerini bilgilendirir ve Kuzey Atlantik Konseyi bir araya gelerek durumun bir "5. madde vakası" olup olmadığına karar verir. Karar alındığında, her müttefik ülke kendi anayasal süreçlerine uygun olarak, silahlı kuvvet kullanımı dahil "gerekli gördüğü" her türlü yardımı yapmakla yükümlü hale gelir.