Elektrik ve doğalgaza yüzde 15’e varan zam yolda!

Enerji üretim ve dağıtım sektöründen dört kaynağın Reuters ajansına verdiği bilgiye göre gelecek ay başında doğalgaz fiyatlarında ortalama yüzde 15, elektrikte ise yüzde 8 ila 15 artış bekleniyor

Nihai karar alınmadığı için adlarının açıklanmasını istemeyen kaynaklardan ikisi sektörden gelen fiyat artış taleplerinin düzenleyici kuruluşlara iletildiğini belirtti.

Doğalgaz fiyatları uçtu

Küresel doğalgaz fiyatları birçok unsurun etkisiyle yıl başından bu yana keskin artış kaydetti. Avrupa’da fiyatlar yüzde 250’nin üzerinde, ABD’de ise yüzde 100 arttı.

Uluslararası fiyatların artışında Asya ülkelerinden gelen yüksek talep, Avrupa’ya Rusya’dan gaz ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatının azalması ve karbon vergileri rol oynadı.

Uzmanlar uluslararası kömür fiyatlarının da tırmanmasına yol açan doğalgaz fiyatlarının yüksek seviyelerini gelecek yıl da koruyacağını tahmin ediyor.

Türkiye’nin kaynağı yok

İnşa aşamasındaki Sakarya gaz sahası dışında kendine ait doğalgaz kaynağı neredeyse hiç bulunmayan Türkiye uzun vadeli gaz alım kontratları sayesinde spot gaz ve LNG piyasasındaki yüksek fiyatlardan bir miktar korunuyordu. Ancak bu yılki tüketimin beklentileri aşmasıyla birlikte Türkiye’nin spot piyasadan ithalat yapmak zorunda kalacağı ve ithalat fiyatlarının daha da yükseleceği tahmin ediliyor.

‘Son karar yetkililerde’

Enerji sektörü kaynaklarından biri, yakıt maliyetlerindeki artışa dikkat çekerek şöyle konuştu: “Elektrik ve gaz fiyatlarında bu ay sonunda bir artış beklentisi var. Kamu da bunun farkında ve onlarla da bir temas söz konusu. Bunun ekonomiye ve siyasete etkisi kamu tarafından ayrıca değerlendiriliyor. Son kararı yetkililer verecek ancak zam ihtiyacı genel kabul görüyor.”

Türkiye’nin elektrik üretiminde barajların aldığı pay geçen yıl kış aylarından bu yana kurak hava koşulları nedeniyle geçen yıla göre keskin şekilde geriledi.

Barajların elektrik üretiminden aldığı pay EPDK ve EPİAŞ verilerine göre yılın ilk sekiz ayında yüzde 19,8’e inerek kuraklık görülen 2017-2018 yıllarındaki düzeyin de altına inerken eylül ayında yüzde 10 seviyesinin altına geriledi.

Geçmiş yıllarda elektrik fiyatlarındaki artışı dengelemek için kullanılan hidroelektrik üretiminin azalmasıyla oluşan boşluğu doğalgaz santralleri doldururken Türkiye’nin gaz tüketimi de arttı.

Son olarak Enerji Bakan Yardımcısı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin yıl sonu gaz tüketiminin 60 milyar metreküpü bulmasının beklendiğini söyledi. Bu tutar yılın başında EPDK tarafından yapılan tahmininin neredeyse yüzde 20, geçen yılki tüketimin ise yüzde 25 üzerinde yer alıyor.

Özel bir elektrik üreticisinde görevli bir kaynak da şöyle konuştu: “Hidrodan elektrik üretimi eylülde en azından son 10 yılda görülmeyen düşük bir seviyeye indi. Yağış modellemelerinden net sonuçlar çıkartmak hiçbir zaman kolay değil, ancak kış ayları yağışlar açısından ve elektrik fiyatı açısından çok ümit vaat etmiyor.”

Kaynakların verdiği bilgiye göre artan doğalgaz ve ithal kömür fiyatları gösterge toptan elektrik fiyatlarında yıl başına kıyasla yüzde 45 artışa yol açarken bu dönemde kamu tarafından belirlenen perakende elektrik fiyatları sadece yüzde 22 arttı.

Yine kamu tarafından fiilen sübvanse edilen haneler için gaz fiyatlarında ise yıl başından bu yana sadece yüzde 19 artış görüldü. Bu dönemde elektrik santrallerine satılan doğalgazın fiyatı ise yüzde 69 arttı.