Hayvancılıkta gelirler giderleri karşılamıyor

Türkiye’de yaşanan ekonomik krizin boyunduruğu altına olan hayvancılık sektörüne ışık tuttuk. Sektörün içinde bulunduğu durum ve ekonomik sıkıntıların gölgesinde geçirdiği sürece dair TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Hakan Çakıcı, Torbalı İlçe ve Tarım Veteriner Hekim’i Murat Fetvacı ve yirmi beş yıldır hayvancılık yapan Atalay A. önemli açıklamalarında bulundu.

Esra Açıkyıldız/İzmir Gündemi TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Üyesi Dr. Öğr. Hakan Çakıcı, hayvancılık sektöründe ki fiyat artışlarına ve mesleğin geleceğine dair önemli vurgular yaptı. Çakıcı, “Girdi fiyatlarına müdahale edilmezse hayvancılık zayıflayarak devam edecek” dedi. Çakıcı’nın açıklamasının detayları şu şekilde; “Hayvancılık sektöründe geçmişe dair bir kıyaslama yaparsak. Artık bu sektörde üreticiler ve besiciler için durumlar çok zorlaştı. Çünkü girdi fiyatları çok yükseldi. Hem sütçülük hem besicilik içinde bu fiyatlar çok yükseldi. Bu meslek özellikle küçük aile işletmeleri şeklinde oluyor. O yüzden gelirler de sınırlı oluyor. Özellikle besleyici, katkılı yem fiyatları çok arttı. Bu da dövizlerde ki artışlar, tarımın bütün girdilerindeki artışlar nedeni ile fiyatlar çok yükseldi. Özellikle süt fiyatları piyasa da belirlendiği için üreticinin masrafını karşılayamaz duruma geldi. Gelir çok düşünce çifti hayvanını besleyemez oldu. Dolayısıyla hayvanların süt verimi çok düştü ve üretici kendi kendini geçindiremez hale geldi. O yüzden çoğu işletme kapandı gibi oldu. Besicilik içinde öyle, çok küçüldüler ve zaten bu yüzden de et fiyatları çok yükseldi.Türkiye’de özellikle büyük baş besicilik yapmak çok zor. Üretici mağdur bırakılıyor. Tarımın bütün kesimlerinde ve hayvancılıkta devlet desteğini bekliyoruz. Özellikle girdi maliyetleri konusunda üreticiye destek vermek lazım. Üreticinin ne kadar yem kullanacağı bellidir. Bunlar fiyat olarak desteklenebilir. Ayrıca süt fiyatının belirlenmesi için konsey toplanır ve süt fiyatı belirlerdi. Serbest piyasada artik bu miktarı alıcılar belirliyor. Böyle olunca üretici mağdur oluyor ve emeğinin karşılığını bile alamıyor. Bütün tarım sektöründe girdi fiyatları artmaya devam ediyor. Bu konuda bir müdahale olmazsa hayvancılık zayıflayarak devam edecek. Bu açıdan hayvancılığın geleceğini çok olumlu görmüyoruz” 

EN BÜYÜK SORUN GENÇ YETİŞTİRİCİLİĞİN OLMAMASI

Torbalı İlçe ve Tarım Veteriner Hekim’i Murat Fetvacı hayvancılığın bugünkü durumunu genç nüfusun hayvan yetiştiriciliği ile ilgilenmediğini söyleyerek şunları ekledi. “Şu an ki bana göre en büyük sorun genç nüfusun, büyük baş hayvan yetiştiriciliği yapmamasıdır. Genç yetiştiriciliği olmaması, gençlerin bu alanda çalışmamasıdır. İnsanlar yaşlanıyor. Bu insanların çocukları hayvancılığa devam etmiyor. Dolayısıyla hayvan sayısı az olduğun için yem üreticiliği de az oluyor. Yem üretiminin az olması bu yemlerin pahalı olması anlamına geliyor. Günümüzde her kalemin maliyetleri yükseldiği gibi burada da maliyetler yükseliyor. Dolayısıyla giderlerde yükseliyor. Ancak bana göre bunlar hayvancılığın bırakılmasında bir sebep değildir”

ÜRETİME DESTEK VERİLMİYOR

25 yılı aşkın bir süredir Hayvancılık ile ilgilenen Atalay A. Hayvancılıkta ki gelir ve giderleri rakamsal olarak ifade etti. Gelirin gideri karşılamadığının altını çizen Atalay A., konuşmasında şu ifadelere yer verdi. “Öncelikle yem fiyatları çok arttı. Geçen sene 20 bine aldığımız hayvanı bu sene 60-70 binden aşağıya alamıyoruz. Saman ve yem pahalı olduğu için gelirimiz az oluyor. Bugün yem fiyatları 400-500 TL’ye çıktı. Et fiyatları bugün 240’tan 210’a düştü. Kasap 215’e kesip 300- 400 TL’ye veriyor. Biz hayvanları 70 bin’e alıyoruz. Bunun gideri ise ortalama 35 bin e denk geliyor. Bize 10 bin TL kâr ya kalıyor ya da hiç kalmıyor. Bir dahaki senede 70 bin’e aldığımız hayvanı 90 bin’e alacağız. Dışarıdan sürekli canlı hayvan ve et geldiği için ülke içinde üretim yapılmıyor. Çiftçiliğe düzenli önem ve destek verilmiyor. Destek verilse bile yüzde 20 faiz ile veriliyor. Gelecekte hayvancılığın geleceği noktayı pek parlak görmüyorum. Hayvanı 2019 yılında 15 bin’e almıştık. 2021 yılında 18 bin TL’ye aldık. 2022’de 25 Bin TL’ye aldık. Bu sene ise hayvanın tanesini 70 bin TL’ye aldık. Her geçen sene sattığımız fiyattan zararına hayvan alıyoruz. Bugün ahır masrafı, elektrik, su masrafları bize gelen gelirle karşılanamayacak düzeyde”