Boşanma davalarında emsal karar! Anne çocuğuna kendi soyadını verebilecek

Anayasa Mahkemesi’nin verdiği emsal hak ihlâli kararlarının ardından Yargıtay 2. Hukuk Dairesi de kendi içtihatları gereğince, boşanan bir annenin daha çocuğuna kendi soyadını vermesine hükmetti.

Yapılan bir bireysel başvuruda Anayasa Mahkemesi’nin boşanan ve çocuğunun velayetini alan bir annenin çocuğuna kendi soyadını verme talebini haklı bulması kararına uyan Yargıtay 2. Hukuk Dairesi baktığı bir davada, “boşanmış kadının, velayeti kendisine verilmiş çocuğuna kendi soyadının verilmesini, velayet hakkına dayanarak aile mahkemesinden isteyebileceği” yönünde içtihat kararı aldı.

Yüksek mahkemelerin emsal kararının ardından eşinden boşanan bir kadın daha, 2016 doğumlu, velayeti kendisine verilen çocuğuna kendi soyadını vermek için dava açtı. Kayseri’de yaşayan kadın, dava dilekçesinde, ortak çocuklarının maddi manevi tüm ihtiyaçlarını kendisinin karşıladığını, davalı babanın çocukla ilgilenmediğini, kişisel ilişki günlerinde dahi çocukla görüşmediğini, çocuğun bundan sonraki yaşamını kendisiyle geçireceğini, soyadlarının farklı olması sebebiyle resmi işlemlerde zorluklar yaşadığını, bu durumun çocuğun okul hayatında psikolojisini olumsuz etkileyeceğini belirtti.

Yerel mahkeme davayı reddetmişti
Kayseri 1. Aile Mahkemesi davayı “soyadının yalnızca velayet hakkının kapsamı içerisinde yer almadığı, soybağı ile ilişkili olduğu” gerekçesiyle reddederken, davacı annenin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi, yerel mahkeme kararını hukuka uygun buldu. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi’nin gerekçesinde, “velayet sahibi annenin bildirdiği delillerle soyadının değiştirilmesinin çocuğun üstün yararına olduğunu kanıtlayamadığı” öne sürüldü.
Temyiz üzerine dosyayı görüşen Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, istinaf mahkemesinin hükmünü kaldırdı ve Kayseri 1. Aile Mahkemesinin kararını bozdu.

Daire, boşanan annenin velayeti kendisinde olan çocuğuna soyadını verebilmesine imkan tanıyan ve içtihat haline gelen hükmünü, açılan bu davadaki son kararına da taşıdı. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin kararında, boşanan çiftin ortak çocuklarının velayetinin anneye bırakıldığı hatırlatıldı.
Soyadı Kanunu’ndaki “Evliliğin feshi veya boşanma hallerinde çocuk anasına tevdi edilmiş olsa bile babasının seçtiği veya seçeceği adı alır” hükmünün Anayasa Mahkemesince 8 Aralık 2011’de iptal edildiğine dikkat çekilen kararda, Yüksek Mahkemenin gerekçesinde “erkeğe velayet hakkı kapsamında tanınan çocuğun soyadını seçme hakkının kadına tanınmamasının, velayet hakkının kullanılması bakımından cinsiyete göre ayırım yapılması sonucunu doğurduğunun” belirtildiği kaydedildi.