Bütçe, yılın ilk 9 ayında 61.09 milyar lira açık verdi

Hazine ve Maliye Bakanlığı, eylül ayına ilişkin bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, eylülde bütçe gelirleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 49,4 artarak 117 milyar 921 milyon liraya, bütçe giderleri yüzde 30,3 artışla 141 milyar 507 milyon liraya ulaştı.

Ocak-eylül döneminde ise bütçe gelirleri, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 35,8 yükselerek 990 milyar 557 milyon liraya, bütçe giderleri yüzde 20,9 artarak 1 trilyon 51 milyar 650 milyon liraya çıktı.

Böylece merkezi yönetim bütçesi eylülde 23 milyar 586 milyon lira, ocak-eylül döneminde ise 61 milyar 93 milyon lira açık verdi.

Merkezi yönetim bütçe giderleri Eylül 2020'de 108 milyar 580 milyon lira iken geçen ay yüzde 30,3 artışla 141 milyar 507 milyon liraya yükseldi. Böylelikle 2021 yılında merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 1 trilyon 346 milyar 139 milyon lira ödeneğin yüzde 10,5'i kullanılmış oldu.

Geçen yılın eylül ayında 13 milyar 455 milyon lira faiz dışı açık oluşurken, bu yılın aynı ayında söz konusu rakam 9 milyar 478 milyon lira olarak gerçekleşti.

Faiz hariç bütçe giderleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 37,9 artarak 127 milyar 399 milyon liraya yükseldi. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı ise yüzde 10,9 olarak hesaplandı.

Eylülde personel giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 22 artarak 31 milyar 342 milyon lira oldu. Personel giderleri için bütçede öngörülen 326 milyar 633 milyon lira ödeneğin yüzde 9,6'sı kullanıldı.

Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, eylülde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 24,4 artışla 5 milyar 104 milyon liraya yükseldi ve bütçede öngörülen 54 milyar 527 milyon lira ödeneğin yüzde 9,4'ü kullanılmış oldu.

Söz konusu dönemde, mal ve hizmet alım giderleri için bütçede öngörülen 89 milyar 67 milyon lira ödeneğin yüzde 14,1'i harcandı. Eylülde yüzde 66,4 artışla 12 milyar 602 milyon lira mal ve hizmet alımı gideri gerçekleşti.

Cari transferler eylülde, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 34,1 artarak 59 milyar 813 milyon lira olarak belirlendi. Bütçede öngörülen 536 milyar 14 milyon lira ödeneğin yüzde 11,2'si kullanıldı.

Eylülde 9 milyar 936 milyon lira sermaye gideri, 3 milyar 540 milyon lira sermaye transferi yapıldı. Borç verme giderleri ise 5 milyar 62 milyon lira oldu.

Faiz giderleri söz konusu ayda geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 13 azalarak 14 milyar 108 milyon lirayı buldu.

Bütçe gelirleri

Merkezi yönetim bütçe gelirleri, geçen yılın ocak-eylül döneminde 729 milyar 422 milyon lira iken bu yılın aynı döneminde yüzde 35,8 artışla 990 milyar 557 milyon liraya çıktı. Bütçe tahminine göre bütçe gelirlerinin ocak-eylül dönemi gerçekleşme oranı 2020'de yüzde 76,3, bu yılın aynı döneminde yüzde 90 oldu.

Vergi gelirleri tahsilatı, söz konusu dönemde 2020'nin ocak-eylül dönemine göre yüzde 39,7 artarak 808 milyar 428 milyon liraya ulaştı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı ise yüzde 87,6 olarak kayıtlara geçti.

Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri de yüzde 19,5 artarak 155 milyar 879 milyon liraya yükseldi. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 19 milyar 10 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 7 milyar 240 milyon lira olarak belirlendi.

Vergi türleri itibarıyla ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine göre, gelir vergisi yüzde 36,4, kurumlar vergisi yüzde 54,8, dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 105, özel tüketim vergisi yüzde 5,6, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 12,4, ithalde alınan katma değer vergisi yüzde 62,4, damga vergisi yüzde 34,8, harçlar yüzde 21,5 ve diğer vergi gelirleri yüzde 33,3 artış gösterdi.