İzmir ve Manisa'nın imar planı: Nereler imara açıldı?

Egede Sonsöz: Üst ölçekli mekansal kararların verildiği ve İzmir ile Manisa’yı kapsayan Çevre Düzeni Planı’nın son hali tamamlandı. İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100 bin Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 102. maddesi uyarınca onaylandı.
İllerden gelen talepleri değerlendiren Bakanlık, özel mülk sahipleri dahil tüm verileri bünyesinde toplamıştı. Yapılan çalışmalar sonrasında plan askıya çıkartıldı. Daha önce Şehir Plancıları Odası başta olmak üzere birçok kişi veya kurumun dava açtığı plan mahkeme tarafından iptal edilmişti.
 
İŞTE DİKKAT ÇEKEN AYRINTILAR
Bakanlığın, imara açtığı en dikkat çeken yerlerin başında Çeşme İlçesi geliyor. Çeşme’de Dalyan Bölgesi’nde yer alan Aya Yorgi Koyu’nun üstündeki tepelik alanlar dahil binlerce dönüm alan “tercihli kullanım alanı” adı altında yapılaşmaya açıldı. Denize bakan geniş alanlara konut-turizm kararı getirilerek imara açıldı. Alan; Sera Beach-Aya Yorgi Tren, Cafe Pi- Solo Mare gibi tesislerin üst kısımlarındaki geniş taşlık-kayalık arazileri kapsıyor.
 
 Çeşme’de rant değeri en yüksek ikinci değişiklik ise, Ovacık Bölgesi’nde gerçekleştirildi. Çeşme Ovacık yerleşiminin kuzeyinde yer alan ve mevcutta ağaçlandırılacak alan işlevinde olan bölge, kentsel gelişme alanına dönüştürülerek imara açıldı.
 
URLA’DA ÖZEL ÇALIŞMA
Yarımada’nın dikkat çeken ilçesi Urla’da, Kekliktepe Mevkii denilen alanda dört farklı büyüklükteki yer yine bu plan aracılığıyla imara açıldı. Planda, daha önce tarım alanı olarak görünen yerler, bu yeni plan ile imara açıldı.
Urla’da daha önce tartışmalara neden olan Altınköy Sitesi’nin planları bu kez bakanlıktan vize aldı. Site’nin deniz kıyısında bulunan geniş kamp alanı turizm alanına dahil edildi. Site ile deniz arasında bulunan geniş arazi önceden plansız olarak kayıtlara geçmişti. Yeni düzenlemeyle turizm tesisi yapılmasına olanak tanındı.
 
ÖNCE SİT SONRA PLAN
Bölgede dikkat çeken bir başka değişlik de Seferihisar Doğanbey’de gerçekleşti. Kamuoyunda ‘Ömür Beldesi’ olarak bilinen bölgede bulunan Esenyalı Sitesi’nin bulunduğu alanın SİT derecesi değiştirilmişti. Sitenin hemen bitişiğinde bulunan orman alanı da planlamaya dahil edildi. Niteliği tapu kayıtlarında da ‘orman’ olan 360 dönümlük geniş arazi, “tercihli kullanım alanına” dönüştürüldü. Bu karara göre Bakanlık; 360 dönümlük bu geniş araziyi turizm tesisi yapılmasına yönelik yatırımcılara proje bazlı tahsis edebilecek. Bölgede plan değişikliğiyle ilgili Av. Şehrazat Mercan, “SİT Derecesini değiştirmek planı yapmanın ön koşuludur. Sonrası gelir” demişti. Bir yıl önce yapılan sit derecesi değişikliği ardından yapılan bu plan ile geniş araziler imara açılmış oldu.
Adnan Menderes Havalimanı’nın bulunduğu Gaziemir-Menderes aksında da önemli çalışmalar dikkat çekti. Görece yolu üzerinde bulunan Sintaç Depoları olarak bilinen bölgenin arkası imara açıldı.  Menderes-Gaziemir yolu arasında bulunan ve Gölcükler Mezarlığı’na kadar olan geniş arazi ‘kentsel gelişme alanı’ olarak düzenlendi.

ASKERİ YASAK BÖLGE!
Kentin Kuzeyi olan Bakırçay Havzası’nda da önemli değişiklikler yapıldı. Bergama’da da bazı alanlar düzenlenirken Bergama Teğelti yerleşim yeri yakınlarındaki kentsel gelişme alanı ve tarihi sit alanı kullanımında kalan bölgelere askeri yasak bölge işlevi getirildi. Çandarlı merkez ve liman bölgesinin üst kısımlarında bulunan, halihazırda ağaçlandırılacak alan işlevinde olan bölge, yine bu plan eliyle kentsel yerleşik alana dönüştürüldü. Öte yandan; tercihli kullanım alanı, tarım arazisi, doğal ve arkeolojik sit alanı ve kentsel gelişme alanı kullanımında olan bir başka bölgedeki askeri yasak bölge kararı ise kaldırıldı.
 
ÇAYIR MERA’YA DÜZENLEME
Bölgede en dikkat çeken değişiklik Aliağa’da yapıldı. Sanayi tesisleri, büyük fabrikalar ve liman özelliği ile önemli bir konumda olan Aliağa Çaltıdere’de “çayır-mera” alanı kentsel gelişme alanı olarak imara açıldı. Ayrıca, Horozgediği yerleşim yeri yakınlarındaki bir başka tarım alanı da kentsel gelişme alanı oldu. Bölgede çok sayıda demirçelik fabrikası yer alırken Foça’yı da etkileyen plan değişiklikleri dikkat çekti.
Planlamaya, Bayraklı Şehir Hastanesi Projesi gibi kamu yatırımları da dahil edilirken Kemalpaşa Yukarı Kızılca Bölgesi’nde orman sınırında kalan alanlar ‘tercihli kullanım alanı’ oldu. Bölgeye turizm tesisi ya da konut imarı hakkı getirildi.
 
TARIM ALANLARI SERA BÖLGESİ OLDU
Ayrıca, İzmir’in Dikili İlçesi’nde geniş tarım alanları seracılık faaliyetleri için düzenlendi. Daha önce kısıtlı olan “Teknolojik Sera Bölgesi’ daha da büyütüldü.
Öte yandan, Seferihisar Azmak Koyu yakınlarındaki ağaçlandırılacak alan, orman alanı ve 1.derece arkeolojik sit alanı kullanımında olan bölgeye de yine “askeri yasak bölge” kararı getirildi.
Askeri yasak bölge kararı getirilen yerler arasında, Seferihisar merkez yerleşiminin batısında yer alan çayır-mera alanı, tarım arazisi ve kısmen kentsel gelişme alanı ile turizm tesis alanı(golf) kullanımında kalan bölgede yer alıyor. Seferihisar akarca bölgesinin tarım arazisi kararı ise; tercihli kullanım alanına dönüştürülerek imar açıldı.
Selçuk İlçesi’ndeki Pamucak Sahili’ne bakan Gebekirse Milli Parkı’nın bir bölümüne getirilen “turizm” plan kararı ise  yeni düzenlemede geriye alındı. Daha önce SİT derecesi değişen alan “tarım alanı” olarak işaretlendi.