"Korona doğa hak ihlallerini durduramadı": Mart ayında 37 tane 'ÇED Olumlu' kararı verildi

CHP Doğa Hakları Genel Başkan Yardımcılığı, 2020 yılı Mart ayı doğa hakları ihlali raporunu yayınladı. “Korona Doğa Hak İhlallerini Durduramadı” başlığı altında hazırlanan raporda Kanal İstanbul ihalesinin yapılması, Bursa Yenişehir Kirazlıyayla, Artvin Cerattepe, Yusufeli gibi yerlerde maden ve enerji firmalarının inşaat çalışmalarını hızlandırması, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın karantina günlerinde solunum yolu hastalıklarının yoğun olarak yaşandığı Kahramanmaraş Afşin’de kurulmak istenen termik santral de dahil olmak üzere mart ayı içerisinde toplam 37 adet ÇED Olumlu kararı vermesi gibi gelişmelere yer verildi.

"Enerji, maden, inşaat lobileri rantlarını büyütme derdine düştü"

Hazırlanan rapora ilişkin CHP Doğa Haklarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, “Korona sürecinin tüm dünyada sağlıklı kır ve kent yaşamına, adil-şeffaf ülke yönetimine, su güvenliğine, gıda egemenliğine, tüketici alışkanlıklarının değiştirilmesine, insan eliyle doğaya verilen zararlara son verilmesi gerektiğine dair tartışmalara yol açtı. Türkiye’de ise halkın bir engel olarak gören enerji-maden-inşaat lobileri ‘krizi fırsata çevirme’ mantığıyla toplumsal muhalefetten uzak rantlarını büyütme derdine düştü” ifadelerini kullandı.

Önlemler ve çözüm önerileri

Koronavirüs tedbirleri kapsamında maden-enerji ve inşaat sektöründe de tedbirler alınması gerektiğini vurgulayan CHP Genel Başkan Yardımcısı Gülizar Biçer Karaca önerilerini şu şekilde sıraladı:

Maden faaliyetlerinin durdurulması, maden alanında ruhsatlandırma işlemlerinin askıya alınması,

Solunum yolu hastalıklarına neden olan slikoz, kömür, termik santral vb. alanlarda faaliyet yürüten işletme ve tesislerin çalışmalarına ara vermeleri, işçilerini ücretli olarak izne ayırmaları,

Solunum yolu hastalıklarının yoğun olarak yaşandığı Çanakkale Çan, Muğla Yatağan, İzmir Aliağa, Kocaeli Dilovası, Kahramanmaraş Afşin Elbistan gibi yerlerde, bu tesislerde çalışan işçiler ile bu bölgelerde yaşayan yurttaşların sağlık durumlarının izlenmesi adına tanı ve tedavi hizmetlerinin geliştirilmesine ilişkin acil eylem planları yapılması,

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ÇED Mevzuatı kapsamında yürüttüğü işlemlerin askıya alınması da dahil olmak üzere tüm kamu kurum ve kuruluşlarının enerji ve maden başta olmak üzere hava, su, toprak kirlenmesine yol açabilen sektörlere yönelik firmalara tesis edilecek işlemlerin ve ihalelerin askıya alınması gerekir.

"'ÇED olumlu' kararı verilmeye devam etti"

CHP’nin hazırladığı mart ayı doğa hakları ihlal raporunda önce çıkan başlıklar şu şekilde:

"Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın korona ile mücadele kapsamında ÇED süreçleri kapsamında yapılan halkın katılımı toplantıları ile İnceleme ve Değerlendirme Kurulu toplantı kararlarını erteledi.

Hazine arazilerinin kiralanmasına ilişkin ihaleleri durduran Bakanlık, koronayla ilgili önlemlerin alınmaya başlandığı 13 Mart 2020 tarihi itibariyle 20 adet ÇED Olumlu Kararı verdi.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 2020 yılı Mart ayı içerisinde toplam 37 adet proje için ÇED Olumlu kararı verdi. 2020 yılı Mart ayında ÇED Olumlu kararı verilen projelerden birisi, Afşin C Termik Santrali. Afşin C Termik Santali, Maraş’ın ilçesi Afşin’e yapımı planlanan üçüncü termik santral. Projeye ait ÇED raporunda, kömürün temiz bir yatırım modeli olduğuna dair ifadeler yer aldı.

-Çanakkale Kumarlar Köyü’nde baraj inşa etmek isteyen Doğu Biga Madencilik isimli şirket, köylülere mera alanlarını boşaltmaları için baskı yaptığı iddia ediliyor.

-Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın memleketi Rize Güneysu Gürgen köyünde halkın tepkisine rağmen HES projesini yürüten şirket, korona virüsü gündemini fırsat bilerek çalışmalarını hızlandırdı.

-Cengiz Holding’e ait Eti Bakır’ın işlettiği Artvin Cerattepe ve Murgul’daki maden sahalarında faaliyete ara verilmedi. Yeşil Artvin Derneği, Cerattepe’deki maden faaliyeti nedeniyle Artvin’in içme suyu kaynaklarının zarar görmesi, madendeki işçilerin sağlıksız çalıştırılması gibi nedenlerle maden faaliyetlerinin durdurulması çağrısıyla kampanya başlattı. Artvin Yusufeli’nde ise, ilçe halkının itiraz ettiği HES projesiyle ilgili çalışmalara başlanıldı.

– Zonguldak Çaycuma’nın Çayır Köyü’nde, doğal sit olarak koruma altında bulunan Çayır Mağarası’nın tam üstünde yapılan sondaj çalışması, köylülerin tepkisiyle karşılaştı. Olay yerine giden Jandarma sondaj ekibini sahadan çıkardı.

– 16 Mart’ta yayınlanan yönetmelik değişikliği ile koruma altındaki doğal alanların yapılaşmaya ve yüksek yoğunluklu faaliyetlere açılması maksadı taşıyor. Hükümet, bir yandan doğal sit olarak ilan ettiği bölgeleri merkezi hamlelerle yönetimi altına alıyor, yönetmelik ve ilke kararları ile bu alanları yapılaşmaya açmaya çalışıyor. Sorduğumuzda ise bunun adının koruma olduğunu söylüyor.

Salda'da inşaata başlandı

– Millet Bahçesi ihalesini alan firma, inşaat faaliyetlerine başladı. Firma, Salda Gölü çevresine konteynerler getirdi, beyaz çizgilerle bazı alanlar belirledi.

– Cumhurbaşkanı kararıyla, Adana’dan 9, Artvin’den 1, Bolu’dan 3, Erzurum’dan 7, Eskişehir’den 3, Giresun’dan 35, Kahramanmaraş’tan 20, Kastamonu’ndan 1, Konya’dan 35, Kütahya’dan 7 ve Trabzon’dan 5 alan olmak üzere, 11 İlde toplam olarak 14 milyon 92 bin 800 metrekarelik alan “yayla alanı” olmaktan çıkarıldı.

– Ilısu Barajı’nın su toplaması sonucunda, 40 köyün bütünüyle sular altında kalırken, 60 köyde de evlerin ve tarım arazilerinin büyük bir bölümünün suya gömüldü. AKP iktidarı Hasankeyf için yapılan son çağrılara kulak vermedi.