Türkiye'ye uygulanması öngörülen CAATSA yaptırımlarının içinde ne var?

Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini alma kararı ile birlikte ABD’nin Ankara’ya uygulayacağı olası yaptırımlar büyük bir tartışma konusu haline geldi. 

NATO’nun kurucu üyelerinden Türkiye’nin Rusya ile böyle büyük bir savunma ticareti içine girmesi ABD Kongresi’ni harekete geçirdi. Temsilciler Meclisi’nin yasaya verdiği desteğin ardından Türkiye’ye CAATSA (ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele) yaptırımları uygulanması bekleniyor.

Amerika'nın Sesi'nden Begüm Dönmez Ersöz'ün aktardığına göre ABD Başkanı Trump yasa gereği 70 sayfalık CAATSA metninde listelenen 12 yaptırım kaleminden en az beşini seçmek zorunda. Bu kalemler şöyle sıralanıyor:

• Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara ihracat-ithalat bankası desteğinin kesilmesi,
• Mal ve teknoloji ihracatı ruhsatı verilmemesi,
• ABD mali kuruluşlarından kredi tedarik edilmemesi,
• Uluslararası mali kuruluşlardan kredi verilmemesi,
• Mali kurumlara ABD Merkez Bankası ile doğrudan alışveriş yapma izni verilmemesi,
• Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlarla ihale ya da sözleşme yapılmaması,
• Döviz üzerinden işlem yapılmasının yasaklanması,
• Mali kurumlar ve bankalar arasında ödeme ya da kredi transferlerinin yasaklanması,
• Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumların ABD topraklarında gayrimenkul sahibi olmasının yasaklanması,
• ABD kişi ve kurumlarının yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlardan sermaye ya da borç alışverişinin yasaklanması,
• Yaptırım kapsamına alınan kişilere ABD’ye giriş yasağı,
• Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara benzer işlevi olan üst düzey görevlilere de yaptırım uygulanması.

ABD Başkanı yasa gereği en fazla 180 gün (6 ay) boyunca yaptırımlardan muafiyet tanıyabiliyor. Muafiyet, süresinin sona ermesinden en geç 15 gün öncesinde yine 180 günlüğüne yenilenebiliyor.

CAATSA Başkan’ın yaptırımlardan muafiyet tanıma kararı vermesi halinde bunu Kongre’nin değerlendirmesine sunmasını şart koşuyor.

Türkiye'nin S-400'leri alımı sebebiyle ABD Ulusal Güvenlik Konseyi Türkiye’nin Rus savunma ya da istihbarat sektörüyle önemli düzeyde bir alışveriş yapıp yapmadığını belirlemek üzere toplanacak.

Ulusal Güvenlik Konseyi’nin bu anlamda eşiğin aşıldığına kanaat getirmesi halinde, ABD Maliye Bakanlığı olası yaptırım seçeneklerini ve etkilerini değerlendirecek ve Başkan’a hangi yaptırımların uygulanması gerektiği konusunda tavsiyede bulunacak.

Bunun üzerine yaptırım öngören bir başkanlık kararnamesi hazırlanacak. Başkan kararnameye imzasını attığı anda yaptırımlar yürürlüğe girecek.

Başkan’ın kararnameyi ne zaman imzalayacağı dolayısıyla da yaptırımları resmen yürürlüğe almasına ilişkin bir zaman sınırıysa bulunmuyor