Prof. Dr. Tanju Tosun'dan ikinci tur yorumu

NUR DAYI/İZMİR GÜNDEMİ- 14 Mayıs'ta çoğunluğun sağlanamaması nedeniyle ikinci tura kalan Cumhurbaşkanlığı seçiminde seçmen 28 Mayısta sandık bir kez daha sandık başına gitti.İki adayın yarıştığı seçimde seçmen tercihini Cumhurbaşkanı ve Cumhur İttifakı'nın adayı Recep Tayyip Erdoğan'dan yana kullandı.

Siyaset Bilimci Prof. Dr. Tanju Tosun 28 Mayıs'ta gerçekleşen Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turuna ilişkin değerlendirmede bulundu. Siyaset Bilimci Prof. Dr Tanju Tosun izlenimlerini gazetemize aktardı.

KUTUPLAŞMA TOPLUMU YORMUŞTU

28 Mayıs Cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin değerlendirmede bulunan Tosun,"Yarı yarıya değişim isteyenler ve istemeyenler arasında bir Türkiye var. Farklılaşma var. Değişim isteyenler ve istemeyenlerinde sosyolojisi farklılaşıyor. Türkiye'nin nüfus bakımından en büyük ilk 5-10-15 kentleri arasında aday tercihi anlamında, büyük kentlerde Kemal Bey, bunun dışındaki kentlerde Tayyip Bey daha ağırlıklı görünüyor. Büyük kentlerde de Tayyip beye yönelik azımsanmayacak bir destek var ama bir miktar oy olarak Kemal Bey daha fazla. Bunun bir sosyolojik karşıtlığı da var, ekonomi ile ilişkisi de var. Büyük kentler sosyokültürel açıdan heterojen kentler. Sosyokültürel açıdan heterojen kentlerde bireylerin daha özerk tercihlerde bulunmaları parti tercihi olur, aday tercihi olur bu daha kolay… Dolayısıyla ekonomik koşullar açısından bakıldığında ekonomik krizin büyük kentlerde hissedilme etkisi daha fazla oluyor. Küçük kentlerde sosyal dayanışma ağları, arkadaşlık, aile çevresi bir takım toplumsal örgütlenmeler ekonomik krizin etkisini hafifletiyor. Seçmen için öne çıkan sorunlar daha ziyade var olan düzenin değişmemsi, istikrar, güvenlik, beka kaygısı ki kampanyada özellikle bunun üzerinden söylem geliştirdi Cumhur ittifakı. Buralarda daha fazla etkili oldu. Büyük kentlerde AK Parti çok güçlü bir parti örgütlenme yapısına sahip. Bu parti örgütlenmesi o toplumun kılcal damarlarına kadar ulaşıyor. Maddi ve manevi bir takım ödüllendirme yolu seçmeni yanında tutuyor. Erdoğan ile seçmen arasında karizmatik liderlik üzerinden kurulan güçlü bir var. Karizmatik liderlik ve seçmen arasındaki bu bağın çözülmesi kolay olmuyor görüldüğü üzerine. Bu bağın devam etmesi avantajlı kıldı Tayyip beyi ve ona olan desteği ama yüzde 48 ve yüzde 52 oranında ayrışma Türkiye'de iki farklı eğilimin birlikte var olduğunu ve birlikte varız mesajını da veriyor. Bu mesaj doğrultusunda ilerlemek gerekiyor. Bu kutuplaşma toplumu oldukça yormuştu, artık bu yorgunluğun yerini hayatın devamına bırakmalı. Ekonomik anlamda sosyal anlamda üretilecek politikalarla muhalif seçmen ne talep etmiştir neden böyle olmuştur sorusu çok iyi analiz edilmelidir" dedi.

SANDIĞA GİTMEYEN SEÇMENİN…

İkinci turda İzmir'den daha fazla oy alan Kemal Kılıçdaroğlu'nun oy oranının artış nedenini değerlendiren Tosun,"İzmir'de Kemal Bey ve Tayyip Bey'e bir oy artışı mevcut. Bunun iki nedeni olabilir. Derinlemesine mahalle ve sandık bazında bakmak gerekir ve diğer partilerin oylarına bakmak gerekir karşılaştırma yapabilmek için. Benim edindiğim ilk izlenimimde iki tane faktör var belirleyici olan. Sandığa gitmeyen seçmenin bir kısmı sandığa yönelmiş olabilir, iki adayında artmasında Kemal beyin oyunun daha fazla artmasında, ilk turda sandığa gitmeyen Kemal beye ya da Millet İttifakı'na mensup olan seçmenin sandığa gitmesi, Cumhur İttifakı seçmeni ile karşılaştırıldığında bu bir faktör olabilir. Akademik olarak baktığımızda sanık bazına değerlendirmemizde şunu görmüştük; Bazı mahallelerde Kemal Bey'e potansiyel olarak yönelebilecek Millet İttifakı seçmeninin toplam oylarından Kemal Bey'e gelen destek daha düşük kalıyor idi. Bu seçmende Kemal beye yöneliş gerçekleşmiş olabilir. Bu durumda arttırıcı bir faktör olabilir. Tercih değiştirmekten ziyade biraz katılımla ilgili bir durum olarak görüyorum. İlk turda sandığa gitmeyen seçmenin, ikinci turda sandığa gidenler içinden Kemal Bey'e destek vermesi ile ilgilendirilir büyük ölçüde. Aday tercihindeki değişiklik olsa Tayyip beyin oylarında bir azalma yok artış var. İzmir'de bloklar arası geçişkenlik de yok. Cumhur İttifakı'ndan Kemal beye, Millet İttifakı'ndan da Tayyip beye bir geçişkenlik olmadığına göre büyük ihtimalle katılımın bazı yerlerde artması ile ilgili olabilir. Bütün olarak bakıldığında da katılım düştü. Bazı seçim çevrelerinde bir katılım artışı olabilir, bir miktar HDP seçmeni ilk turda Yeşil Sol'a oy vermişti Kemal beye oy vermemişti. O seçmende Kemal Bey'e giden oylarda bir artış olmuş olabilir" dedi

TABLODA ÇOK CİDDİ FARKLILIK…

Erken seçimi beklemenin doğru olmadığını söyleyen Tosun,"Normal koşullarda erken seçime gidilmez. Yerel seçimde nasıl bir tablo ortaya çıkacak? Ortaya çıkan tabloda çok ciddi farklılık oluşturması gerekiyor iktidar aleyhine. Böyle bir farklılığın oluşması kolay olmadığına göre bir erken seçim beklemek doğru değil bence" dedi.

DAHA GÜÇSÜZ BİR MUHALEFET

Millet İttifakı'nın dağılması durumunda daha güçsüz bir muhalefetin ortaya çıkacağının vurgusunu yapan Tosun,"Yerel seçime kadar bu konuda dağılmaya yönelik bir senaryonun hayat geçeceğini düşünmüyorum. Dağılma durumunda matematiksel olarak daha güçsüz bir muhalefet ortaya çıkacak, bir güç birliğinin devam edeceğini düşünüyorum. Ondan daha önemlisi partilerin içyapısında nasıl bir gelişme olacaktır bunu izlemek buna odaklanmak gerekir" ifadelerini kullandı