Prof. dr. sönmez'den kritik dezenfektan uyarısı

El dezenfektanları sabunla yıkamanın yerini tutmaz, geçici bir önlemdir. Prof. Dr. Sönmez, ''Ayrıca; aşırı kullanımı zararlıdır cildi kurutabilir, alerjik reaksiyonlara neden olabilir, kas sağlığını tehdit edebilir, astımı tetikleyebilir, kronik cilt hastalıkları, egzamalara sebep olabilir, bağışıklık sistemini olumsuz etkileyebilir. El dezenfektanı içindeki kimyasallar, uzun vadede nörolojik hastalıklar dediğimiz Alzheimer ve Parkinson hastalığına zemin hazırlayabilir, kanserlere neden olabilir.'' dedi.

El hijyeninin bulaşıcı hastalıkların yayılımının önlenmesinde en etkili ve en basit yol olduğunu ifade eden Beykent Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji  Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Emine Sönmez, dezenfektan kullanımı konusunda uyarılarda bulundu. Kış aylarında artan solunum yolu  enfeksiyonlarının, yaz aylarında artan ishallerin, temas ile geçen cilt hastalıklarının bulaşmasında ve yayılmasında en önemli organın eller olduğuna dikkat çeken Sönmez, el temizliğinin öncelikli tutulması gerektiğini vurguladı.

EL YIKAMAK ALIŞKANLIK HALİNE GETİRİLMELİ
İnsanların öksürürken genellikle, mendil kullanmak yerine ağızlarını elleri ile kapattığının ve avuç içine hapşırdığının altını çizen Sönmez, “Bir süre sonra  virüs ve bakteriyle kirlenmiş bu ellerle tokalaşmak, kapı kollarına, asansör, bankamatik düğmelerine dokunmak; dokunulan her yerin kirlenmesine, hastalığın yayılmasına yol açar. Alışveriş merkezleri, okullar ve iş yerlerindeki kapı kolları, asansör düğmeleri, tırabzanlar, bankamatik düğmeleri insanlar arası virüs ve bakteri geçişinde çok önemli bir rol oynar. Bu nedenle; hasta olanların buraları kirletmemeye dikkat etmesi,  buralara dokunanların da kontamine ellerini ağız, burun ve gözlerine  götürmemesi gerekir. Ellerin bulaşıcı hastalık etkenlerini yaymada çok önemli bir rolü vardır. Bu nedenle el yıkamayı alışkanlık haline getirmek gerekir” uyarısında bulundu.

SU VE SABUN YOKSA DEZENFEKTAN KULLANIN
Sönmez, koronavirüs salgınıyla el yıkama ile birlikte el dezenfektanların önem kazandığına dikkat çekerek, “El dezenfektanları mağazalarda, ofislerde, restoranlarda, okullarda, toplu taşımalarda ve diğer mekanlarda kamu kullanımı için yaygın olarak bulunmaktadır ve kişisel olarak da aşırı kullanımı söz konusudur. Alkol bazlı el dezenfektanları (kolonya vb) veya diğer kimyasal el dezenfektanlarının su ve sabuna erişilemediği durumlarda kullanılması gerekir ve imkan bulunduğunda hemen eller sabunla yıkanmalıdır. El dezenfektanları sabunla yıkamanın yerini tutmaz, geçici bir önlemdir” dedi.

AŞIRI KULLANIM ZARAR VERİR
El dezenfektanlarının aşırı kullanımında ortaya çıkacak zararları vurgulayan Sönmez, sözlerine şöyle devam etti:

“Bunlar antimikrobiyal direnç gelişimini artırarak dirençli bakteri, virüs, mantar  enfeksiyonlarına neden olabilir. Bu dirençli mikrop enfeksiyonları da ölüm oranları yüksek ciddi hastalıklardır. İlave olarak el dezenfektanları; cildi kurutabilir, alerjik reaksiyonlara neden olabilir, kas sağlığını tehdit edebilir, astımı tetikleyebilir, kronik cilt hastalıkları, egzamalara sebep olabilir, bağışıklık sistemini olumsuz etkileyebilir. El dezenfektanı içindeki kimyasallar, uzun vadede nörolojik hastalıklar dediğimiz Alzheimer ve Parkinson hastalığına zemin hazırlayabilir, kanserlere neden olabilir. Ayrıca; el çok kirli ise el dezenfektanları bütün mikropları yok etmez, yüzde yüz temizlik sağlamaz. Özetle; el dezenfektanlarının aşırı kullanımı zararlıdır. Öncelikle; el yıkamayı alışkanlık haline getirmek gerekir. El dezenfektanları, su ve sabuna ulaşılamadığı zamanlarda geçici çözüm olarak kullanılmalıdır.”

UZMANINDAN ETKİLİ EL YIKAMA TEKNİĞİ ÖNERİSİ
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Emine Sönmez, elleri sabunla yıkamanın, zararlı mikroorganizmaları yok etmek veya mekanik olarak ciltten uzaklaştırmak için yeterli olduğunu belirterek, bunun için etkili el yıkama tekniğini uygulamak gerektiğine dikkat çekti.

‘Etkili el yıkama tekniğinde su, sabun ve ovuşturma gibi üç etken bulunur’ diyen Sönmez, etkili el yıkamanın ipuçlarını sıraladı:

“Eller ılık su ile ıslatılır ve sıvı sabun ellerin bütün yüzeylerine dağıtılarak iyice köpürtülür. İki el birbirine kenetlenerek  avuç içleri, parmaklar, parmak araları, el sırtı ve tırnak içleri, bilekler  en az 20 - 30 saniye kuvvetlice ovulur. Eller sabun ile ovalandıktan sonra iyice durulanır. Özellikle, halka açık yerlerde tek kullanımlık havlu kağıt ile eller kurulanır. Halka açık yerlerde kağıt havlu ile musluk kapatılır ve  çöp kutusuna atılır.”

ELLER HANGİ DURUMLARDA YIKANMALI?
Hangi durumlarda el yıkanması gerektiğini belirten Sönmez, “Burnu temizledikten, öksürdükten ya da hapşırdıktan sonra, toplu taşıma araçlarına bindikten sonra, marketler ve ibadet yerleri dahil olmak üzere topluma açık bir mekâna gittikten sonra, para dahil olmak üzere, dışarıdaki tüm madde ve yüzeylere dokunduktan sonra eller mutlaka yıkanmalıdır. Hasta bir kişiyle ilgilenmeden, yemek yemeden, Tuvaleti kullanmadan önce ve sonra da elleri yıkamak gerekir.  Sokak ve ev hayvanlarına dokunduktan, bebeklerin altını değiştirdikten ya da çocuklara tuvalette yardım ettikten sonra da eller muhakkak yıkanmalıdır” diye konuştu.